VIERINGen in het DOMINICUSHUIS

Zijn leven verliezen en redden
14 september - 24ste zondag)

Welkom!
"Wie zijn leven wil redden, zal het verliezen. Wie zijn leven verliest om Mij en de goede boodschap, zal het redden." Zo eindigt het evangelie dat we straks zullen beluisteren. Vertaald naar ons leven, klinken die woorden: wie belangeloos en onbaatzuchtig opkomt voor de zaak van God zal ten volle leven, zal levensvervulling vinden.
Dit is de kern van het levensverhaal van Jezus, die door zijn leerlingen beleden werd als de Christus. Vandaag, op het feest van de Kruisverheffing (14 september), staat centraal dat Jezus is moeten sterven omdat hij trouw bleef aan zijn zending. Christenen kijken op naar het kruis, ze geven het een ereplaats, omdat ze Hem nooit willen vergeten die hierdoor de toegang tot het leven over de dood heen heeft geopend.
Dat is ook de reden waarom we regelmatig samenkomen, ook hier nu vandaag. We roepen zijn dood en verrijzenis in herinnering in het breken en delen van het brood en het drinken uit de beker met de wijn van zijn verbond met ons. Zo stellen we Hem aanwezig in ons midden, vlees en bloed van ons leven.

Openingsgebed

U herinnert zich zeker de vermoorde veearts Karel Van Noppen. K. Van Noppen mogen we zien als een gedreven man, 100% toegewijd aan zijn opdracht, iemand die niet zwichtte voor dreigementen, die zijn werk onverschrokken bleef voortzetten, ook als hij moest vrezen dat het hem zijn leven zou kunnen kosten. Het heeft hem zijn leven gekost. Nu moeten we K. Van Noppen niet christelijker of heiliger maken dan hij misschien was. Maar hij is wel een voorbeeld waarin de waarheid van het evangelie wordt getoond. Door bereid te zijn om zijn leven als het moest te verliezen, heeft hij zijn echte leven gered. Zijn echte leven, dat wil zeggen de trouw aan zichzelf en aan het werk ten dienste van de gezondheid waarvoor de mensen op hem rekenden.

We weten uit het evangelie dat Jezus in een zelfde situatie verkeerde. Hij heeft zijn dood zeker niet gezocht. En als we niet willen vloeken, mogen we ook niet zeggen dat God zijn Vader hem heeft geslachtofferd om ons uit de zonde te verlossen. Maar vanaf een bepaald moment zag hij het onherroepelijk op hem afkomen. Het werd voor hem een zekerheid: als hij zou voortgaan zoals hij bezig was, als hij naar Jeruzalem zou trekken en de confrontatie met de religieuze en politieke leiders van zijn volk niet uit de weg zou gaan, zouden die hem uit de weg ruimen. Hij is zijn dood met open ogen tegemoet gegaan, uit onverzettelijke trouw aan zijn zending.
Tegenover zijn leerlingen heeft Jezus geen geheim gemaakt van dit vooruitzicht. Hij heeft hen verschillende keren gewaarschuwd. Denk maar goed aan wat jullie met mij te wachten staat als je met mij blijft optrekken! En Petrus was er het hart van in. Dat kon hij niet dulden. In een apart gesprek met Jezus tekende hij daartegen protest aan. Heer, u gaat zoiets toch zeker niet laten gebeuren! En dan valt het op hoe heftig Jezus daarop reageerde. Weg daar achter mij, Satan! Zoals aan het begin van zijn zending, toen hij in de woestijn verbleef, voelde hij de bekoring op zich afkomen. Maar weer heeft hij die duivel weggejaagd.
Hij besloot dan het zijn leerlingen en allen die hem volgden nog eens goed in te scherpen. Ik wil proberen zijn harde uitspraken naar vandaag toe te vertalen.

Wie Jezus wil volgen, d.w.z. zijn leven tot voorbeeld nemen, moet ook bereid zijn de wet van Jezus' leven tot de zijne of de hare te maken. Eigenlijk is het een algemene wet. Wie zijn leven wil redden, riskeert het te verliezen. Je kunt zodanig met jezelf inzitten, alleen op jezelf betrokken zijn, dat je alles en iedereen daaraan onderschikt. Dan telt er voor jou niets of niemand behalve jezelf. Dan is bij elke beslissing die je moet nemen de enige vraag: wat zit er voor mijzelf in. Je redt dan je leven. Maar wàt redt je eigenlijk? Heb je dan nog iets dat zin en inhoud geeft aan je leven? Is er dan nog iets dat het de moeite waard maakt om er je tijd, je werk en je geld aan te besteden? Je redt je leven op zo'n zelfzuchtige manier dat je het kwijtspeelt. Het is leeg.
We moeten ons leven durven verliezen als het erop aankomt. Hopelijk zullen we dit nooit letterlijk moeten doen. Maar het zal wel gebeuren dat we ons eigen belang, hoe rechtmatig ook, opzij moeten zetten, dat we onszelf en dingen waaraan we gehecht zijn moeten loslaten omwille van belangen die groter zijn dan de onze, omwille van mensen die ons nodig hebben. Omwille van Gods rijk, zullen gelovige mensen zeggen. Alleen als we daartoe bereid zijn, zullen we ons leven redden, d.w.z. geen verraad plegen aan onze idealen en aan de belangen die groter zijn dan onszelf en die zin en inhoud aan ons leven geven.

Ik kan het in één zin samenvatten: een mens leeft maar echt, als hij over zichzelf heen leeft, voor iets dat groter is dan hij zelf en hem te boven gaat, en als hij daarvoor de offers brengt die dit hem kan kosten. Maar ik moet hier nog iets aan toevoegen, over het kruis dat we volgens het evangelie moeten opnemen om Jezus te volgen. Het kan een detail lijken, maar het is zeer belangrijk. Er staat in de tekst niet: 'het' kruis maar 'zijn' kruis, dus iedereen zijn of haar eigen kruis. We kunnen dat niet letterlijk verstaan. Letterlijk was het kruis een schandpaal en een foltertuig. Het gaat om de lasten die het leven ons te dragen geeft en die het tot een kruisweg kunnen maken, af en toe, of misschien regelmatig.

Heldhaftigheid is voor weinig mensen weggelegd en wordt ook niet veel mensen opgelegd. Het mag ons een troost zijn dat ook de apostelen helemaal geen helden waren. Ze zijn op de loop gegaan en hebben Jezus aan het einde van zijn leven in de steek gelaten.
Mensen in de steek laten, dat doe je niet. Ook niet mensen die voor jou als een lastig kruis zijn. Soms kan dat een zekere heldhaftigheid vragen. Laten we hopen niet te dikwijls. Ik schaam me niet te bekennen dat ik God af en toe bid dat ik niet in omstandigheden terecht komt waardoor ik gedwongen zou worden mij als een held te gedragen. Maar waar ik vooral voor bid, is dat ik zelf voor medemensen geen zwaar te dragen kruis zou zijn. Ik denk dat we daar allemaal moeten voor bidden. En bidden alleen is niet genoeg. We moeten er ons ook voor inspannen.

Gebed over de gaven