Van pater Jan van Kilsdonk, een Nederlandse Jezuïet  uit Amsterdam,  hoorde ik een anekdote die hem sterk beroerd had. “Ik zat in een autobus – vertelde hij - en reisde van de ene kant van de stad naar de andere. Tegenover mij zaten twee oude mensen: man en vrouw. In volmaakte harmonie leunden ze tegen elkaar, en om de vijf minuten fluisterden ze elkaar een paar woordjes toe. Zalig maar heel bescheiden. Het schouwspel, bijna een half uur durend, riep in mij een golf van ontroering op. Ik stiet een jongen aan die naast mij zat. Hij begreep niet waarom. Hij had niets gezien…”
Pater van Kilsdonk had twee kostbare mensen aanschouwd die in hun langjarig samenzijn geleerd hadden, alles met elkaar te delen. Hun omgaan met elkaar bezat geen afstandelijkheid meer.Hun wederzijds vertrouwen was vanzelfsprekend geworden. Hier kon men de liefde ruiken, een liefde die smaakt naar eeuwig!
Als we over huwelijk en trouw willen spreken, is het goed ons eerst even zulke mensen voor ogen te halen. Alarmerende cijfers in huwelijksstatistieken krijgen dan een andere betekenis. Twijfelaars over de mogelijkheid van een levenslange duurzame liefde krijgen dan weer grond onder de voeten.

Men vroeg eens aan Maarten Luther King: ‘Is het gepermitteerd dat zwarte kinderen in afzonderlijke scholen onderwezen moeten worden?’ Hij zei: “Ik heb een droom dat alle ouders vrij de school kunnen kiezen waar hun kind de beste kansen krijgt. Want in Gods ogen is elk kind, zowel zwart als blank, evenwaardig. Zo heeft God het gewild.  – Dat het vandaag niet zo is, komt door de verharding van het hart en door de onwetendheid van  veel mensen.”

Iets dergelijks horen we in het evangelie vandaag. Is het geoorloofd dat een man zijn vrouw verstoot?  En we hoorden Jezus zeggen: Bij de schepping had God een droom toen hij uit de MENS het mannelijke en het vrouwelijke scheidde en toen hij de vrouw en de man aan elkaar schonk, toen zag hij dat het héél goed was. Maar wegens de hardheid van het hart van veel mensen is die droom van God door vele mensen nog niet verwezenlijkt.

Maarten Luther King en Jezus hebben profetische woorden gesproken in de volle betekenis van het woord. Wij mensen moeten er alles aan doen om die droom van God te verwezenlijken.

Het is een opdracht met oneindig vele mogelijkheden. Dat man en vrouw als één eenheid in vrede samen leven.
Om deze opdracht te vervullen heeft God als het ware de liefde uitgevonden. Nee, ik zeg het verkeerd. God is liefde en waar mensenliefde is, daarin is God aanwezig.
Waar twee of drie verenigd zijn in liefde, daar is God aanwezig. Die uitspraak van Jezus leert ons dat God in de toekomst keek “en zag dat het héél goed was.”
Vooral bij mensen die reeds lang bij elkaar zijn kunnen we een ontroerende zorgzame bekommernis voor elkaar zien.

Wij christenen moeten in de eerste plaats Gods droom prediken en verwezenlijken. Maar tegelijk mogen we ook niet blind zijn voor de harde werkelijkheid. Jammer genoeg moeten we vaststellen dat al te vaak de huwelijksboot op de rotsen te pletter is geslagen. En bekommerd moeten we ons afvragen: ‘Wat met de mensen die de gebrokenheid tot op het bot ervaren?’ We moeten eerlijk erkennen dat onze kerk in het verleden – en soms nog – hulpeloos en hard is omgegaan met heel veel mensenverdriet op het punt van echtscheiding. De falende mens is dikwijls liefdeloos behandeld. Maar als we naar de daden van Jezus kijken mogen we hoopvol de toekomst tegemoet zien.

Laten we duidelijk zijn. Jezus heeft over de echtscheiding als zodanig geen uitspraak gedaan. Jezus heeft in de eerste plaats Gods droom verkondigd. Vervolgens heeft hij verklaard waarom Mozes de echtscheiding toegestaan heeft. Mozes heeft aan de man gezegd: Als je hart zo liefdeloos geworden is dat je je vrouw verstoten wilt, geef ze dan op zijn minst een scheidingsbrief mee.
Jezus is barmhartig en zorgzaam omgegaan met zwakke, gekwetste en gebroken mensen. Meer dan wie ook wist Jezus dat tussen droom en werkelijkheid dikwijls een afstand ligt die groter is dan tussen hemel en aarde. En Jezus zegt ons: Kalm aan met het scheiden van het goede en slechte graan. Oordeelt niet, want je bent niet goed geplaatst om te oordelen. Maar wees barmhartig zoals je hemelse vader barmhartig is. Er is een Afrikaanse uitdrukking die zegt: Als je iemand met de vinger wijst, moet je wel beseffen dat er nog altijd drie vingers naar jezelf wijzen.

Onmiddellijk na de echtscheidingsvraag komt het verhaal dat Jezus ons aanspoort de kinderen naar waarden te schatten, en ze tot Hem te laten naderen. Dit bracht mij op de volgende bedenking: Bij echtscheidingen worden al te dikwijls de kinderen gebruikt als chantage. Men doet er alles aan om de kinderen te beletten bij hun vader of moeder te komen. Zelfs de grootouders doen dikwijls mee in dit oneerlijk steekspel. Men gebruikt de kinderen om te weten te komen wat de ex-man of de ex-vrouw doet of zegt. Men overlaadt de kinderen met allerlei lekkernijen en speelgoed om ze aan hun kant te krijgen. Al te dikwijls worden echtscheidingen uitgevochten met de kinderen als inzet. Nemen we toch alsjeblieft de kinderen niet nodeloos hun onschuldige jeugd af.

U hebt het gehoord: wij vieren vandaag vredeszondag. Wij christenen moeten Gods droom verkondigen. Willen wij vrede in de wereld dan moeten we die opbouwen met kleine kernen van vrede. Te beginnen met de kleinste kern, namelijk het gezin. Als er vrede is in elk huisgezin dan is er vrede in elke straat, in elke gemeente, in elke stad, in elk land. Dan is er vrede in de wereld. En God zag dat het héél goed was. Bidden wij opdat we meer en meer naar de wereld zouden kijken met Gods ogen, om smaak te krijgen Gods droom te verwezenlijken.

Ward costermans

top terug