Zusters Dominicanessen van de heilige Catharina van Siëna
Engelendale te Brugge




Het eerste begin

D
riekoningendag 1284. Vier godvruchtige dames:de gezusters Heymesoete en Sibilia van Dam, Margarita van Ghendt en Christina van Yper, krijgen een klein huis in Assebroek bij Brugge op de plaats 'Engelendale' genoemd.
Dit huis hebben ze omgevormd tot een klooster. Tijdens het generaal Kapittel van de domincanen te Rijsel in 1293 werden ze definitief opgenomen in de Orde van Sint-Dominicus.
Als klooster werden ze aangesloten bij de provincie van Frankrijk. In de woelige XVe eeuw gingen de zusters op aanmaning van het Concilie van Trente  binnen de Brugse stadsmuren wonen; in de Jacobinessenstraat

Engelendale is steeds een klooster van moniale  dominicanessen gebleven tot aan de opheffing van de slotkloosters door Jozef II. Voor Engelendale kwam de beslissing op 17 maart 1783. De zusters werden uit hun klooster verjaagd. Het gebouw werd staatseigendom en in november 1796 openbaar verkocht en afgebroken. Hun bezittingen werden verbeurd verklaard. Noodgedwongen gingen de zusters uit elkaar. Dit was echter niet het einde van Engelendale.


Er is gezaaid...

Een nieuw begin

Zuster Benedicta Van Compernolle, de laatst overgeblevene van het oude Engelendale, overlijdt in 1840. Een neef van haar heeft in 1834 de grond aangekocht in de Jacobinessenstraat waar het vroegere Engelendale heeft gestaan. Hij wil er een gesticht beginnen voor krankzinnigen (zoals dit toen genoemd werd) en gaat op zoek naar zusters, als tegenhanger van de gelijkaardige instelling op St.-Michiels.

150 jaar geleden

Op 6 oktober 1846 worden onderhandelingen met zusters uit Kortrijk afgerond. Twee zusters komen naar Brugge om te werken in het Sint-Dominicusinstituut.

Op 17 maart 1847 worden beide zusters opgenomen in de dominicaanse familie. Diezelfde dag treedt er nog een postulante binnen. Nu zijn ze met drie. Het zijn zuster Dominica, zuster Catharina en zuster Colomba. Waar Engelendale verdween, ontstaat een nieuw 'Engelendale'.
In 1854 zijn er reeds 19 geprofeste zusters.
Het zaad kiemt en brengt rijke vruchten voort. ...

Het Walleke (1865) - Brugge 'Engelendale' (1867)

Van de broeders Xaverianen wordt het Walleke, gelegen aan de Vlamingdam, gekocht. Daar wordt in 1865 een nieuw klooster gebouwd. Het  wordt ingewijd op 29 april 1867.

Vanuit de Jacobinessenstraat verhuizen de zusters die absoluut in het 'Slot' willen verblijven naar de Vlamingdam. Hier wordt ook het centraal bestuur gevestigd . Postulanten mogen intreden ofwel in het Sint-Dominicusinstituut ofwel in het slotklooster aan de Vlamingdam, "Engelendale" genoemd.

Heverlee Terbank

In november 1874 namen enkele zusters van het Sint-Dominicusinstituut te Brugge het werk over van Franse dominicanessen te Heverlee: namelijk de verzorging van oudere dames.

Gezien de concrete nood van toen (1919) wordt het werk omgeschakeld naar een weeshuis voor meisjes. Ook dit werk wordt omgeruild voor een Openluchtschool vanaf 1921 tot 1957. De evolutie volgt de behoeften van het ogenblik. Zo wordt in 1957 het Medisch Pedagogisch Instituut "Sint-Catharina" opgericht, dat in 1971 "Priorij Terbank" wordt en sindsdien beheerd door niet religieuzen. Een bloeiend Instituut met zeer goede naam.

De zusters verlaten het instituut: sommigen gaan terug naar het moederklooster "Engelendale" te Brugge, enkelen blijven er nog werkzaam vanuit een kleine gemeenschap in de buurt gevestigd. In 1989 verlaten alle zusters dominicanessen Terbank.

Oostende

Vanuit Engelendale krijgen zusters in 1887 de opdracht zich te wijden aan weeskinderen van vissers. Later komt er nog een lagere school bij voor diezelfde kinderen om nadien omgevormd te worden tot een kolonie voor zwakke kinderen. Vanaf 1949 komt een geleidelijke omschakeling en opbouw van de Sint-Jozefskliniek op vraag van de christelijke mutualiteit gesteund door het Bisdom. In 1988 wordt het één geheel polykliniek en ziekenhuis.

De zusters verhuizen naar een omgevormd kloosterpand langs de H.  Hartlaan 14.

Kleine leefgroep

In 1968 beslist het Algemeen Kapittel van de Congregatie een stichting te beginnen van een kleine leefgroep zusters die op een eigentijdse manier hun 'dominicanes zijn' beleven in de ziekenzorg en in de patoraal. De zusters woonden vanaf 1969 te Brugge tot september 1976. Sindsdien op de H.  Hartparochie te Oostende.

Oostduinkerke

Onder de patiënten van het Sint-Dominicusinstituut zijn een aantal jongeren die niet 'geesteskrank' zijn maar mentaal gehandicapt.

Op 7 april 1920 verlaten de zusters het klooster aan de Jacobinessenstraat te Brugge. Ze beginnen een nieuw apostolaatswerk te Oostduinkerke, een Instituut voor mentaal vertraagde jongens en meisjes: 'De Rozenkrans' dit is het eerste en enige Medisch Pedagogisch Instituut in West-Vlaanderen. In 1958 verlaten de jongens het Instituut en wordt de werking toegespitst op de vorming van meisjes. De laatste jaren worden er opnieuw jongens opgenomen. Vandaag is dit Instituut uitgegroeid tot een complex geheel; een Vrij Orthopedagogisch Centrum dat een hele waaier van voorzieningen aanbiedt. Van kleuter- , over lager en secundair buitengewoon onderwijs tot en met opvang van volwassen gehandicapten.

De zuster verlaten Oostduinkerke in de zomer van 1999.

Dilbeek

In het kader van het werk 'Berg Thabor' hebben de zusters tussen 1922 en 1951 de verzorging en speciale opleiding voor kinderen met een zwakke gezondheid op zich genomen.

Zottegem

Het klooster ontstond in 1845 langs ziekendienst in het hospitaal van de Commissie van Openbare Onderstand.

De zusters sluiten in 1894 aan bij de orde van St.-Dominicus. Het hoofdklooster werd in 1908 overgebracht naar Erwetegem. Het klooster in Zottegem werd in 1985 opgeheven.

Erwetegem

In 1906 nemen de zusters dominicanessen van Zottegem een klooster in opbouw over en noemen het 'Sint-Dominicusgesticht'. Het wordt een 'Godshuis', 'Weeshuis' en 'Rusthuis' voor oudere dames. In 1907 wordt een lagere school opgericht, die uitgroeien tot een internaat en kolonie voor zwakke kinderen. In de hoedanigheid van Kinderopvangcentrum wordt in 1991, de school en de betrokken gebouwen doorgegeven aan de VZW 'Den Boomgaard' te Lierde. In juli 1997 verhuizen de zusters naar het nieuwe klooster in Brugge.

Scheldewindeke

Hier boden de zusters uit Erwetegem tussen 1908 en 1957 onderdak aan 25 arme, zwakke kinderen, bij voorkeur uit Gent.

De villa 'Ave Maria', een tijd rustoord voor bejaarde dames of echtparen, werd in 1957 ingericht als vakantieverblijf voor de kinderen van het M.P.I. 'De Rozenkrans' uit Oostduinkerke.

Op Drievuldigheidszondag 1957 sloot de Congregatie van Erwetegem aan bij die van 'Engelendale' Brugge.

Missie

Onze eerste missionarissen vertrekken in 1925. Hun apostolaatzorg gaat uit naar ziekendienst, onderwijs, armen en rechtstreekse pastoraal. Er worden posten opgericht in Belgisch Congo, nu République Démocratique du Congo en in Centraal Afrika. In Ruanda wordt enkele jaren samen gewerkt met de zusters dominicanessen van Namen. De congregatie verlaat de laatste missiepost Isiro in 1998.

Sluis/Nederland

Een korte tijd (1932-1934) wordt een huis ingericht voor missiezusters die tijdelijke op rust moeten komen. Dit huis wordt verkocht aan de zusters van de Kindsheid van Maria (Spermalie)

Halle-Booienhoven

Engelendale zendt nogmaals uit. Anno 1989 worden vier zusters gezonden in opdracht van de Kardinaal met een pastoraal project in samenwerking met een parochiepriester en de mensen ter plaatse. Noden in de congregatie roepen de zusters terug in 1996.


Anno 1996

Wordt het avond en tijd van rusten, toch geen ledigheid.

Zusters dragen mekaar in hun onderlinge zorg.

Zusters worden gedragen door medemensen.

Zusters dragen de wereld in hun gebed,

stilte en beschouwing.

Het klooster aan de Vlamingdam, gebouwd in 1867, wordt gesloopt om plaats te maken voor een nieuw complex beantwoordend aan de hedendaagse normen en voorzieningen zodat het later een dienstverlenend centrum kan worden. De bouwwerken werden voltooid in de zomer van 1998.

Zusters zaaiden, een ander zal vruchtbaarheid geven...
Wie neemt de fakkel over?

Wie Catharina van Siëna wil leren kennen, kan een mooi boekje (48 blz.) opvragen bij de
Zusters Dominicanessen
Vlamingdam 34
8000 Brugge

Voor alle verdere informatie, vraag naar zuster M. Josine.
Tel.050 34 71 45
Fax.050 34 85 34
E-mail zusters.dominicanessen.brugge@club.worldoneline.be

top