Open ontmoetingsdag 2005 Dominicaanse familie Vlaanderen

"U kent de geboden: pleeg geen moord, pleeg geen echtbreuk, steel niet, leg geen vals getuigenis af, bedrieg niemand, toon eerbied voor uw vader en uw moeder." Dat antwoordde Jezus aan een rijke jongeman die hem vroeg wat hij moest doen om deel te krijgen aan het eeuwig leven (Marcus 10,19). Wij zijn als die rijke jongeman, zei Hendrik Opdebeek tegen zijn gehoor toen hij in zijn lezing de vraag naar een ethische verruiming van de economie aan de orde stelde. Hoe kunnen we de geboden die Jezus citeerde vertalen in de termen die onze positie in ons economisch vandaag bepalen? Wat moeten we doen?

Niemand vermoorden
Als we kijken naar de manier waarop onze economie in een snel tempo de natuurlijke rijkdommen verslindt, betekent dit verbod: we mogen de natuur, de schepping die ons werd geschonken, niet om zeep helpen. Als we los willen komen uit het overheersende individualisme en meer oog krijgen voor de kwaliteit van de tussenmenselijke verhoudingen, wil het oog zeggen: 'je zult geen medemens te kort doen'.

Geen echtbreuk plegen
Economische echtbreuk plegen we als we ingaan op de eindeloosheid van onze opgefokte behoeften waaronder onze authentieke behoeften ondergesneeuwd raken. Geen echtbreuk plegen betekent een rem zetten op het consu-meren (van alles altijd meer) en welbewust gaan consu-minderen (genoegen nemen met de vervulling van alleen de echte behoeften en daar ook ons genoegen in vinden).

Niet stelen
Dit verbod trekt de aandacht op de verhouding tussen de doeleinden en de middelen van het economisch bedrijf. Almaar grotere welvaart is geen doel maar een middel: een middel voor groeiend welzijn. De arbeid is niet alleen een middel, we moeten hem ook zien als een doel: levensvervulling, dit is welzijn, door kwalitatief zinvol werk. Geen diefstal plegen betekent: steel geen doeleinden door ze te herleiden tot middelen voor doeleinden die er eigenlijk geen zijn. Offer je psychisch inkomen (arbeidsvreugde, gezinsgeluk) niet op aan een zo hoog mogelijk materieel inkomen. En mensen behandel je nooit als middel.

Geen vals getuigenis geven
Een vals getuigenis komt neer op liegen over de ware toedracht der dingen. Het is valse behoeften voorstellen als echte, wat waarde heeft verwisselen voor wat alleen nuttig is, in de reclame geen verschil maken tussen nuttige informatie en pure verleiding. Geen vals getuigenis geven betekent dat je andere mensen, en ook jezelf, niet bedriegt.

Eer uw vader en uw moeder
Er zijn levensbelangrijke dingen die je niet kunt kopen en waarmee je geen handel drijft. Ze verdienen geëerd te worden zoals je je vader en moeder eert. Betuig meer respect voor het dagelijkse werken van de huismoeder of huisvader, geef het de waarde die het verdient. Respecteer zorgbehoevende bejaarden, respecteer natuurreservaten. Plak op dat alle niet onmiddellijk zomaar een prijs op door met bejaardeninstellingen af te komen, met een mogelijk loon voor thuiswerkende huismoeders of huisvaders, met kosten batenanalyses bij het neerpoten van bungalowparken in natuurreservaten. Het zal duidelijk zijn dat dit lijstje met veel andere voorbeelden kan worden aangevuld.

Kort besluit van de spreker: "Misschien gaat pas op deze manier de deur weer open voor een wereld waar mensen genieten van de ware zin van hun leven. Zo wordt een zinvolle wereld wordt mogelijk die ophoudt van het spirituele - zeg maar van God  - een soort taboe te maken."

Dominicaanse mensen

De deelnemers aan de ontmoetingsdag gingen naar huis na een afsluitend gebed, of juister, een korte bezinning in de vorm van een parafrase van het bekende loflied van Paulus op de liefde.

"Al spreek ik woorden van heiligen en waardevolle mensen, als ik er met mijn hart niet bij ben, klinken ze hol.
Al ken ik een brok psychologie, al ben ik thuis in vergader- en preektechnieken, als ik er met mijn hart niet bij ben, baat het me niets.
Al is de inzet in zoveel groeperingen, en ook in de dominicaanse familie, mijn leven, en zwoeg ik van 's morgens tot 's avonds, als ik er met mijn hart niet bij ben, is alles verloren.
Een dominicaanse mens heeft een lange adem, is geduldig, houdt het uit, kan wachten. In zich draagt hij de tijd.
Een dominicaanse mens blaast zich niet op, leeft niet voortdurend in dromen en fantasie‰n, maar 'ziet' de zwakken in de samenleving en treedt hen tegemoet, ten koste van zichzelf. Hij overdrijft niet maar mikt op het mogelijke: wat kan er hier en nu?