Heer, Gij hebt uw menselijk gelaat getoond in Jezus die al genezend rondging.
Heer ontferm u

Christus, Gij hebt gezegd dat Gods rijk is gekomen waar Gij door de kracht van zijn Geest de kwade machten hebt uitgedreven.
Christus ontferm u

Heer, wij zoeken te vaak genezing waar ze niet te vinden is.
Heer ontferm u

Van U vervuld, God, is Jezus op weg gegaan
om in woord en werk mensen genezend nabij te zijn.
Maak ons vertrouwd met wat hem dreef en bezighield.
Wees omwille van hem ons dit uur nabij
met de warmte van uw menslievendheid. Amen.

Een befaamd Nederlands theoloog heeft enkele jaren geleden een boek geschreven onder de titel' Zonder geloof vaart niemand wel'. Zonder geloof vaart niemand wel? We hebben de sterke indruk dat er meer en meer mensen zijn die de kerk en het geloof hebben laten varen, en een hele jonge generatie die er vreemd aan blijft, en dat ze desondanks toch niet minder wel varen. Als die Nederlandse theoloog gelijk heeft, zijn er maar twee mogelijkheden. Ofwel zijn er toch veel meer mensen die geloven, maar dan misschien anders dan wij en misschien zij zelf ook denken of vermoeden. Ofwel zijn er veel meer mensen die er niet wel bij varen, die ziek zijn dus, als ze het geloof hebben laten varen. Kort gezegd: ofwel is er meer geloof, ofwel minder welvaren dan we geneigd zijn te denken.

Kijken we nu naar de lezingen van deze viering.

Het oudtestamentische boek Job is geen populair boek, ook niet in de kerkelijke liturgie. Dat is best te begrijpen. Het gaat over een man die het veel bladzijden lang uitschreeuwt van ellende, die discussieert met God over het onverdiende lijden dat hem heeft getroffen, en die van God geen gelijk krijgt. Maar ik denk dat zijn klacht die u hebt horen voorlezen, voor veel mensen goed herkenbaar is. Wie voelt soms niet de neiging om het Job na te zeggen? "Ik ken vruchteloze maanden en nachten lang van getob. 's Avonds denk ik: wanneer wordt het morgen? en 's morgens: wanneer wordt het avond? En zolang het licht is ben ik ziek van onrust." Je kunt lichamelijk goed in orde zijn, of toch ongeveer, en je toch zo slecht in je vel voelen als Job hier beschrijft.
Veel van zulke mensen heeft men bij Jezus gebracht opdat hij ze van hun kwalen zou genezen. Dat wordt in de vier evangelies uitvoerig verteld en beschreven. God heeft aan mensen zijn menselijk gelaat getoond in Jezus die is rondgetrokken om zieken te genezen en kwade machten uit te drijven. We herinneren ons dat regelmatig in de weekeindvieringen waarin we ons aan het begin van het grote dankgebed tot God richten, niet alleen "om recht te doen aan zijn heerlijkheid", maar ook om "heil en genezing te vinden".
Allemaal goed en wel, zult u zeggen, maar om heil en genezing te vinden richt ik me tot de professionele geneesheren. Het zou inderdaad onverstandig zijn dat niet te doen en alleen maar de prefatie van de zondagsmis te bidden. Zij kunnen het best weten wat er aan onze gezondheid mankeert en wat daaraan valt te doen. Jawel, maar hun diagnose is een doktersdiagnose en we lijden nogal eens aan ziekten, zogenaamde welvaartsziekten bijvoorbeeld, waar dokters geen weg mee weten. U kent ook ongetwijfeld mensen op de sukkel die, zoals we dat zeggen, 'uitgedokterd' zijn en bij geen van hun dokters, alternatieve genezers inbegrepen, heil hebben kunnen vinden.

De allereerste volgelingen van Jezus brachten hem bij de schoonmoeder van Petrus die met koorts te bed lag. Hij pakte haar bij de hand en ze stond op van haar bed en uit haar koorts. Zo simpel als dat.
Wij weten veel beter dan in de tijd van Jezus wat koorts is en hoe we ze kunnen bestrijden. Tenminste, dat denken we toch. Maar er zijn veel soorten koorts. Ik noem er enkele voor de vuist weg. De koortsachtigheid van een onrust die ons niet loslaat. De koorts van een verlammende angst. De koorts van angsten die onze slaap bederven en door onze dromen spoken. En er is ook een soort koorts van de duivels waardoor we bezeten zijn. We geloven niet meer in duivelse wezens met hoornen en bokkenpoten, maar er bestaan wel degelijk kwade machten die ons in hun greep houden en ziek maken. Driften en begeerten die we niet de baas kunnen. Verslavingen die ons gevangen houden.

Jezus zei: als ik de demonen uitdrijf met de vinger Gods, d.i. de geest van God, dan is het koninkrijk van God bij u gekomen. Ze hebben honderden, misschien wel duizenden mensen die lijdend of door demonische geesten bezeten waren bij hem gebracht en hij heeft hen genezen. Soms zegt hij daarbij uitdrukkelijk: "uw geloof heeft u gered". Hij heeft ook zijn leerlingen uitgestuurd om dat op hun beurt te doen. Ze hebben dat gedaan, al is het hun niet altijd gelukt.

Zouden wij dat ook kunnen, moeten kunnen, lijdende mensen genezen en van hun demonen bevrijden? Is het een kwestie van geloof, een geloof dat zo sterk moet zijn dat het bergen kan verzetten?
Laat ik duidelijk zijn. Ten eerste, u zal mij geen reclame horen maken voor gebedsgenezers. Er zitten te veel charlatans tussen. Ten tweede, het is evident dat we voor lichamelijke letsels en kwalen een beroep moeten doen op degelijke doktersremedies. Maar ten derde, tegen veel kwalen, bijvoorbeeld de sleet en de aftakeling van de ouderdom, zijn geen doktersremedies opgewassen en er zijn ook veel erger kwalen dan lichamelijke letsels en ongemakken. Een van de ergste kwalen die het leven van veel mensen teisteren, zeggen specialisten, zijn de angsten waardoor ze worden bezeten. Dodelijk zieke mensen kunnen zwaar lijden onder de angst weldra te moeten sterven. Daarvan kunnen we ze proberen te genezen: niet dat ze dan minder vlug zullen sterven, maar sterven verzoend met hun dood.
Hier is het inderdaad een kwestie van geloof dat ons geneest en waardoor we mensen kunnen helpen om te genezen. Geloof zou ik bepalen als overgave: overgave aan de levenskracht die de goddelijke schepper ons blijft geven, overgave aan de eisen van de taken die we krijgen te vervullen, overgave aan de vragen van mensen die op ons een beroep doen, overgave aan de goede levensleiding van Gods voorzienigheid. We moeten onszelf durven loslaten om ons eigenlijke zelf te kunnen vinden. Jezus was zo'n gelovige, en hij heeft zijn geloof regelmatig gevoed door te bidden, dat staat vandaag ook in het evangelie. Te bidden zoals alleen hij dat kon.

Ik wil om te eindigen nog iets zeggen over de handen van Jezus. Hij heeft lijdende en bezeten mensen bij de hand gepakt. Hij heeft ze de handen opgelegd. Hij heeft zijn handen in gebed ten hemel geheven. Door zijn handen werkte de vinger Gods die demonen heeft uitgedreven. En vlak voor hij stierf heeft hij tot zijn Vader gebeden: 'in uw handen beveel ik mijn geest'.
De helende krachten die we voor medemensen in ons dragen, kunnen zich concentreren in onze handen. We moeten ze daarvoor leren gebruiken. Ik ben jaloers op sommige mensen die de kunst verstaan om hun handen, door een streling, door ze op je voorhoofd te leggen, door je nek even te masseren, helend te doen werken. We kunnen de handen van zieke mensen helpen genezen: dat ze niet meer gecrispeerd grijpen, dat ze niet meer tot vuisten gebald of angstvallig gesloten zijn, maar dat ze opengaan, bereid om te ontvangen en te geven, bereid gestrekt in gelovige overgave. Daarvoor bidden we na onze geloofsbelijdenis in de voorbeden.

God kent het hart van mensen, Hij weet wat er in hen omgaat als ze hun handen vouwen, openen of sluiten, als ze hun handen uitstrekken of wegtrekken. Wij bidden dat Hij ons hart en onze handen zou genezen.

Voor mensen die achterblijven met lege handen door oorlog, aardbevingen, hongersnood, overal in de wereld.

Voor mensen die door hun land, regime of godsdienst worden opgeroepen met gebalde vuisten tegenover medemensen te staan.

Voor mensen die door seksueel of psychisch geweld zo kapot gemaakt zijn dat ze niet meer in staat zijn met uitgestoken hand naar anderen toe te gaan.

Voor mensen die te veel bezitten en het te goed hebben en daardoor de handen in de zakken laten zitten, in plaats van ze uit de mouwen te steken.

Voor de mensen die de handen vouwen en met het vertrouwen van een kind naar de Heer toegaan.

Voor de mensen in onze gemeenschap met een gegeven hand, die zich belangeloos voor anderen inzetten.

God, Jezus is uw helpende en genezende hand. Hij legt zijn hand op onze schouder. Hij heeft zijn handen naar U uitgestrekt.
Geef kracht aan onze handen.
Wees aanwezig in onze woorden en in onze daden. Door Christus onze Heer.

Gij, die gebroken harten geneest:
verhoor onze gebeden
en schenk hoop aan alle mensen op aarde.
Leer ons bidden en kwaad overwinnen
door de kracht van de liefde, die onder ons heeft gewoond,
in Jezus Messias,
vandaag en tot het einde van onze dagen. Amen.

Na zijn bidden in stilte is Jezus op weg gegaan
met woorden en daden van genezing, bevrijding en vrede.
Mogen ook wij op weg gaan
en uitstralen wat ons hier werd toevertrouwd.

Ga met ons jouw weg…