Gebed om ontferming

God, met de opdracht die Gij ons toevertrouwt voor ogen
kunnen we niet anders dan om uw ontferming vragen.

Gij, die steeds een nieuw begin maakt met mensen,
wees hier aanwezig. Ontferm U over ons.

Gij, die trouw blijft over de dood heen,
wees hier aanwezig. Ontferm U over ons.

Gij die tot leven wekt, en adem aan ons schenkt,
wees hier aanwezig. Ontferm U over ons.

God, wij danken U voor Jezus,
die door dood en duisternis, volheid van leven bij U vond.
Wees met ons, God, in lichte en donkere tijden,
wees met ons in het verhaal van ons leven,
vandaag, hier en nu, en tot in eeuwigheid. Amen.

Homilie

Goede vrienden,
mag ik u uitnodigen om vandaag op deze Hemelvaartdag vooral stil te staan bij de evangelielezing….
Tijdens de voorbije preekcursus voor lekenpredikanten werd de deelnemers aangeraden om het Marcusevangelie eens in zijn geheel te lezen. Na lectuur van het kortste van de vier evangelies viel me een kerngedachte te binnen: ‘nieuw’ is het sleutelwoord!
Juist omdat het Marcusevangelie zo bondig en krachtig vertelt valt elke nieuwe fase in het levensverhaal van Jezus des te duidelijker op. Oorspronkelijk eindigde zijn evangelie met de paasboodschap aan de vrouwen, bij het lege graf: "Maar ga en zeg tegen de leerlingen en tegen Petrus: Hij gaat jullie voor naar Galilea. Maar de vrouwen vluchtten weg, trilden van angst en vertelden aan niemand iets." In de tweede eeuw worden er 11 verzen – zojuist gelezen - als nieuw slot toegevoegd. En het is verwonderlijk hoe dit slot met z’n oud beeld van ’ten hemel varen’ nog vlug een nieuw perspectief opent.

We kunnen ons de hemel niet meer voorstellen zoals in de eerste eeuw. Toen zag men die hemel als bovenste laag van een wereld in drie lagen: de onderwereld, de middelste (de onze) en de bovenste ruimte waar God verblijft met de engelen en de heiligen. We weten nu dat de hemelvaart van Jezus onmogelijk kan gebeurd zijn zoals de evangelisten het beschrijven: opstijgend vanaf de aarde, recht naar omhoog, tot in de verblijfplaats van God. Het verhaal boeit ons omwille van de blikrichting bij de leerlingen: de leerlingen kijken naar boven wanneer Jezus achter de wolk verdwijnt. Ze willen em vasthouden. Tegenrichting krijgen ze een opdracht waarvoor hun ogen op de aarde moeten gericht blijven. Daar zal verrijzenis plaatsvinden. Daar krijgt geloven een nieuwe dimensie.

1) Daar krijgen de leerlingen de opdracht het goede nieuws door te vertellen.

2) Daar zal de Heer met hen meewerken (zal hij de Geest sturen; Hemelvaart valt tussen Pasen en Pinksteren) in begeleidende tekenen.

3) Daar beseffen de leerlingen dat Jezus ten hemel is gevaren, hoewel hij direct na zijn dood en verrijzenis al niet meer van deze aarde was.

Het belangrijkste staat in de laatste zin. De vrouwen, evenals de leerlingen, waren niet meer bang. Integendeel, ze zijn erop uit getrokken, om te verkondigen wat ze met Jezus allemaal hadden meegemaakt.

De wetenschap leert ons dat de verhalen van Jezus' hemelvaart niet te verstaan zijn als een verslag van waargenomen feiten. Ze zijn de weergave, in de vorm van een verhaal, van een nieuwe gelovige overtuiging, van iets wat de eerste christenen met zekerheid wisten en dat ze hebben doorverteld.

Ten eerste wisten ze met zekerheid dat Jezus verdwenen is uit de wereld van mensen. Maar met zekerheid wisten ze ook, ten tweede dat Jezus leeft, elders, anders, sterk, doch niet te benoemen.
Daaruit volgt hun derde zekerheid: het is in de wereld van mensen te doen.
Want, zegt het jongste slot van het Marcusevangelie, wat kan je anders doen wanneer je het levensverhaal van Jezus meemaakt, dan erover vertellen. Als je echt geboeid bent geraakt door de woorden en daden van die Man van Nazareth, als je hebt ondervonden dat er een kracht van hem uit blijft gaan, ook na zijn dood , dan moet je er wel over spreken.
Geschiedschrijvers uit de tijd van Jezus hebben hem kunnen verzwijgen, maar gelovige volgelingen hebben de verhalen over Hem tientallen jaren levend gehouden, tot ze op schrift werden gesteld. Als een groot wonder gingen ze tot de meest gelezen teksten van de wereldliteratuur behoren.

Die teksten kunnen op zeer verschillende manieren gelezen worden. Je kunt ze lezen als informatie over wat aan het begin van onze jaartelling is geschied, hoe mensen toen hebben gedacht en gedaan. Wat wij willen doen is er allereerst voor zorgen dat het wonder zich blijft herhalen, door de teksten altijd vóórt te lezen en voor te lezen, door ze vóórt te leven en midden onder ons zichtbaar te maken, voor te leven, dus.

Omdat ze licht werpen op wat nu, in onze relaties, in onze familie en zoveel ruimer moet gebeuren aan:
verdrijven van de demonen als geldzucht, drankzucht, eerzucht, prestatiezucht, hebzucht...
opheffen van taalbarrières en andere grenzen tussen individuen en volkeren
zorg, aandacht en tijd voor wie zwak is

Lange tijd hebben we op Hemelvaart Rerum novarum gevierd. De encycliek van paus Leo XIII in 1891, die het heeft over nieuwe zaken. Over de zaak van de arbeiders in de tijd van Priester Daens. Het was de tegenhanger van de eerste mei, dag van de socialistische beweging, eveneens in het leven geroepen omwille van de zaak van de arbeiders. Voor beide partijen liggen de triomfantelijke optochten met fanfares en plechtige optochten grotendeels achter de rug. Heimwee naar het verleden is voor gelovigen eigenlijk misplaatst. De Rerum-novarumvieringen hebben al te vaak het echt feest van Christus’ hemelvaart in de schaduw gedrukt. Nu kan deze hoogdag in zijn zuivere gestalte in het licht treden.

En al zijn beelden als hemel en hemelvaart uit het verleden, toch blijven we de woorden 'hemel' en 'hemelvaart' gebruiken omdat we ze niet kunnen missen. We hebben geen ander woord als 'hemel' om uit te drukken dat er een werkelijkheid is, die ons te boven en te buiten gaat.
Waarschijnlijk zijn er ook geen betere woorden om te blijven herhalen dat de horizon van een mensenleven niet beperkt is tot de tijd tussen geboorte en dood.
Hemelvaart zegt zoveel als: ons leven heeft eeuwigheidswaarde. Al wat wij goed gedaan hebben gaat nooit meer verloren.
Het voornaamste is dat wij die Hemelvaart vieren de opdracht die Jezus aan zijn leerlingen gaf voor onze rekening nemen: "Trek erop uit om de goede boodschap te verkondigen." En dat die laatste zin van het Marcusevangelie van de verleden tijd in de tegenwoordige en toekomstige tijd wordt omgezet. We moeten ervoor zorgen dat die begeleidende tekenen niet uit onze wereld verdwijnen. Dan is er reden om elkaar vandaag een zalige hoogdag te wensen!
Maar nog even dit: het verhaal van Hemelvaart wordt nu ook doorverteld op internet; eerlijkheidshalve en volgens afspraak wil ik vermelden dat ik heel wat stof plukte op de website van Preek van de week.

C. Van Croonenborch

Jezus werd ten hemel opgenomen zegt ons het evangelieverhaal,
maar zijn invloed blijft doorwerken in zijn volgelingen.
Bidden we dat ieder van ons en vele anderen bemoedigd worden
om verder te zetten wat hij onder ons begonnen is.

Bidden wij om de gave van het spreken
als wij ons moeilijk kunnen uitdrukken.

Bidden wij om de gave van het spreken
als  wij anderen willen vergeven.

Bidden wij om de gave van het spreken
met alle christenen, met anders-gelovigen, met oprechte niet-gelovigen.

Bidden wij dat respect het laatste woord krijgt.
Heer, verhoor ons

Zegen ons, God, met de naklank van Jezus' woorden,
met de vruchtbare herinnering aan Hem
die ons voorging met U en tot bij U,
vandaag en alle dagen van ons leven.  Amen.

Gebed over de gaven

Getrouwe God, geef ons te eten van het brood
dat Jezus ons geeft
en doe ons ondervinden dat Hij leeft
en ons zijn Geest zendt,
dit uur en alle dagen van ons leven. Amen.

Slotgebed

Dankbaar gelukkig zijn wij,
het woord gehoord,
het brood gedeeld,
gesterkt in liefde voor elkaar.
Gelukkig en dankbaar zijn wij
die van hier weggaan
en getuigen van uw Naam.
Wees ons nabij, God,
waar wij ook staan op onze levensweg,
vandaag, morgen en alle dagen van ons leven. Amen.

Zending en zegen

God, Jezus geeft zijn volgelingen een nieuwe opdracht:
op weg gaan en uitzien naar zijn begeleidende tekenen.
Dat ook wij nieuw van hier weggaan
en van U genade krijgen
om uw tekenen te zien;
om U zichtbaar te maken in onze tekenen van liefde en trouw;
om uw blijde boodschap uit te dragen.
Willen we dit elkaar toewensen
in de naam van de Vader en de Zoon en de heilige Geest. Amen.

Ga met ons jouw weg

top terug