Een huis afbreken gaat doorgaans veel sneller dan opbouwen. Hoe snel huizen afgebroken worden, of beter, kunnen instorten, zien we elk jaar meerdere keren op de televisie. De ramp is niet te overzien, mensen worden slachtoffer van instortende huizen en weten niet welke kant op. Mensen overleven de ramp niet. Ze worden gedood door neerstortend puin. Mensen raken hun familieleden kwijt en zijn dagenlang, soms met primitieve middelen, op zoek naar hen. Ze blijven hopen hen terug te vinden, dikwijls tegen beter weten in. Het zijn verwoestende aardbevingen. In een paar seconden wordt het werk van jaren met de grond gelijk gemaakt.

En dan is er die uitspraak van Jezus in het evangelie van vandaag: breek deze tempel af en in drie dagen zal ik hem doen herrijzen. Dat klinkt ongelooflijk tegen de achtergrond van de aardbevingen. Er was maar liefst 46 jaar aan de tempel gebouwd. Jarenlang hebben mensen geld en goed bijeen gespaard om hun huis te kunnen bouwen en het te onderhouden en in een paar seconden wordt alles afgebroken.

Mensen werken jaren aan de opbouw van hun eigen leven. Het begint al als klein kind. Eerst kruipen, dan voorzichtig overeind komen, vast gehouden door andere mensen of meubels, dan kleine wankele stapjes maken. Kleine mensen worden geholpen door grote mensen die al kunnen lopen, hun eigen leven kunnen bepalen. En steeds meer komen kinderen op eigen benen te staan. Maar ondersteunen blijft vele jaren nodig. Sommigen hebben zelfs blijvend ondersteuning nodig. Omdat er in hun leven ineens een aardbeving plaatsvond die hun hele leven ondersteboven keerde en er blijvende schade werd aangericht. Alles wat zorgvuldig opgebouwd was ineens verdwenen. Lichamelijke krachten zijn afgenomen en keren niet meer terug. Of hun geestelijke vermogens zijn achteruit gegaan. Mensen botsen tegen de grenzen van hun eigen kunnen. Ze voelen zich een stukje afgebroken.

En toch proberen ze opnieuw te beginnen. Hun leven weer in eigen handen te nemen, de brokstukken weer bij elkaar te rapen en weer te gaan bouwen. Dat kost doorgaans veel pijn en moeite en er is hulp van de omgeving nodig. Jaren heb je gebouwd aan je eigen leven en het kost nog meer jaren om alles weer op zijn plaats te krijgen. Dat kun je niet alleen. Daar heb je hulp van anderen bij nodig. Daar mag je hulp van God bij verwachten.

"De Heer uw God liefhebben, met geheel uw hart, geheel uw ziel en geheel uw verstand. En uw naaste gelijk uzelf." Probeer dat maar eens als je rampen zijn overkomen. Probeer het maar eens als je iemand wil helpen die rampen zijn overkomen. God liefhebben en je naaste horen bij elkaar. Bidden en werken, God en mensen, breng ze bij elkaar, houd ze bij elkaar. Ook daar moet aan gebouwd worden. Een huis bouwen van menselijke relaties waarin God kan wonen. En we weten allemaal wat opbouwend werkt in relaties. Maar we weten ook allemaal wat afbrekend en vernietigend kan werken in menselijke relaties. Wat in jaren is opgebouwd kan soms in zeer korte tijd vernietigd worden, totaal verdwijnen, zijn betekenis verliezen. Trouw wordt ontrouw. Opbouwen wordt afbreken. Vertrouwen wordt wantrouwen. Waar haal je dan nog de moed vandaan om verder te gaan? De moed om opnieuw te beginnen. Om op de puinhopen van relaties verder te bouwen. Of als het nodig is, eerst puin te ruimen en tot de fundamenten te gaan en dan weer op te bouwen.

De tien geboden, de tien woorden ten leven, werden gegrift in steen. Breekbaar maar ook stevig. Stevig genoeg om verder op te bouwen. De tempel werd gebouwd van steen. Stevig maar ook breekbaar. Mensen zijn niet gebouwd van steen, maar kunnen wel koud zijn als steen, of hard als steen. Maar een mens is gemaakt van vlees en bloed. En als een mens eenmaal is afgebroken, kapot gemaakt, kapot geschoten, vermoord, is weer opbouwen niet meer mogelijk.

Jezus spreekt over het afbreken van zijn eigen lichaam. Hij gaat tot het uiterste. Na drie dagen zal hij verrijzen. Dat weten we nu via de overlevering die tot ons gekomen is. Geloof doorgegeven tot opbouwen van de mensen, tot opbouwen van de gemeenschap van mensen.

Maar geloof kan ook worden gebruikt om mensen klein te houden, te onderdrukken Het is wel niet zo bedoeld maar toch werkt het zo. Allerlei regeltjes, wetten en voorschriften kunnen beletten dat we de kern van de boodschap nog kunnen ontdekken. Dan moet je het hele bouwwerk van die franjes ontdoen om weer langzaam te kunnen ontdekken waar het om gaat in het leven: God liefhebben en de mensen als jezelf. Dat bouwt het leven van mensen op. Daar kunnen mensen verder op bouwen.

Dat lijkt een onmogelijke opgave. Het lijkt misschien wel op een teken van zwakheid van de mens. Maar God woont in onze zwakheid. Hij vult onze zwakheid met zijn kracht. God is het cement in ons menselijk bouwwerk en dat houdt het bij elkaar.

Wim Schreyen o.p.