Dominicanen Leuven Zondagspreken
  15 februari - zesde zondag Afdrukken
 

Lezingen:


Leviticus 13,1-2.45-46
Marcus 1, 40-45

U kunt reageren
op deze preek:

Commentaar

 


Niemand uitsluiten


Goede vrienden,
De twee lezingen van vandaag gaan over mensen die door een of andere huidziekte uit de gemeenschap worden gebannen. In de Schrift wordt ze melaatsheid genoemd maar eigenlijk gaan achter het Hebreeuwse woord meerdere huidziekten schuil. De Joodse wet toentertijd was heel klaar: iemand die door de priester de diagnose ‘melaatsheid’ kreeg was uit de gemeenschap gebannen.Geen sprake van een of andere opschmink of schoonheidsmaquillage. Integendeel: de melaatse moest zijn kleren scheuren, hoofdhaar laten loshangen en de bovenlip bedekken. En om de bijzienden van in de tijd tegemoet te komen moest hij bovendien voortdurend zijn ziektelied zingen: ‘Onrein, onrein’.

De schets van de situatie kan niet duidelijker zijn. Met de diagnose van de priester werd hij of zij van de gemeenschap afgesloten en moest apart wonen. Nu zouden we zeggen dat die op een isoleerkamer in een ziekenhuis zou terecht gekomen zijn waar niemand binnen mag zonder isolerende kledij.
Wat betreft situatieschildering worden er niet veel kleurnuances gebruikt: enkel zwart en wit in de heftigste heftigheid.

Met dit als achtergrond is dit begin van het optreden van Jezus ‘breaking news’: een zogezegde profeet durft het aan de reinheidswetten gewoon opzij te schuiven. En als klap op de vuurpijl durft hij de melaatse aanraken. Wat geen enkele schijnrechtgeaarde van die tijd ooit zou durven doen! En bovendien geneest hij de zieke. Twee verzen slechts in de evangelietekst die ons concreet laten zien hoe Jezus brandhout maakt van een Joodse reinheidswet. Waarom? Omdat een medemens in het geding is en daar loop je niet in een boog omheen. Wel rechttoe rechtaan naar de getormenteerde medemens en hem wederrechterlijk omhelzen tot hij genezen is. Van genezende liefde gesproken!!
En dit genezen is niet alleen een lichamelijk gebeuren maar het is het afleveren van een verblijfsvergunning aan een ‘sans papiers
: hij of zij mag uit het ‘gesloten centrum nummer zoveel bis’ van de luchthaven Zaventem naar een huisje in de rij.

Wil Jezus een parlementaire vraag ontwijken door de genezen man te vermanen aan niemand iets te zeggen? De parlementaire vragen zullen binnen het jaar uitlopen op kruisiging wegens wetsovertreding.

De Bergrede bemediterend is het duidelijk dat Jezus aan deze melaatse daadwerkelijk grenzeloze barmhartigheid heeft bewezen, het riskeert vervolgd te worden om de gerechtigheid, het aandurft zich te laten beschimpen en van allerlei kwaad te worden beticht. De verdere hoofdstukken van het Marcusevangelie zullen het duidelijk maken dat Jezus om zijn mensenliefde weggepest wordt.

Eigenlijk hoorden we dus een verhaal over een goede mensengemeenschap waaruit niemand buitengesloten wordt omdat hij of zij te arm of te rijk, te lelijk of te charmant, te ziek, te bruin of te zwart, te vooruitstrevend of te conservatief, te haveloos of te chic, te links of te rechts, te geleerd of te dom, te veel homo of hetero, zou zijn. Dat zou dan echt het Rijk Gods op aarde zijn. Een evangelieperikoop die beklijft omdat wijzelf dagelijks geconfronteerd worden met de neiging sommigen een inreisvisum voor onze binnenkring te weigeren. Soms lijkt onze huidige samenleving op een rijpe honingraat waar alles in te net afgelijnde vakjes zit die met lichte was bovenaan zijn toegemaakt.

Eigenlijk heeft dit evangelieverhaal een bijna bovenmenselijke goddelijke moraal: hoe en wie de andere ook moge zijn…ik zal hem of haar op een af andere manier nooit volledig uit de weg mogen gaan. Wat niet zeggen wil dat iedereen tot mijn beste vrienden moet behoren. Wel dat zorg om anderen altijd de bovenhand haalt op mijn innerlijke gevoelens: ik wil wel hartelijk schouderkloppen met de sympathieke maar verfomfaaide tooghanger en de kwalijke geur er bij nemen. Vraag is maar of ik het opbreng de antipathieke zeurder met de eeuwig onsamenhangende verhalen een lang moment tijd te gunnen om zijn oeroud miserieverhaal van zich af te vertellen. Jezus, leert ons dat we gevoelens van sympathie of antipathie niet uit de weg kunnen gaan (Hij weende toch ook bij het graf van Lazarus!) maar dat ze op zich geen morele betekenis hebben. De echte evangelische vraag is: ‘Wil je de barmhartige Samaritaan zijn die de andere vanuit het vuil van de straat de herberg van mededogen binnen brengt?’

Op dit moment loopt er op de TV een quiz waarbij een mens het hoofd schudt. De quiz waarin dakloze vrouwen de titel van ‘Miss Dakloos’ kunnen halen. De twee eindkandidates zijn bijna letterlijk uit de eerste lezing van Leviticus gestapt: wat verlodderde kleding en haren die in jaren de geparfumeerde hand van de coiffeuse niet meer hebben gevoeld. Beiden zouden wel de prijs willen: een jaartje, welgeteld één jaar, een dak boven het hoofd hebben. Een wat zuinige prijs maar het is crisis, zie je…. Eigenlijk zou de christengemeenschap van dat één jaar een gerechtelijk ‘levenslang’ moeten maken: dat is de prijs die Jezus zelf zou geven. Jezus geeft aan verkommerden: een visum waarop in kalligrafie zou geschreven staan: ‘Levenslang toegelaten bij en tussen de mensen die Mij willen volgen’.

Ieder van ons moet voor zichzelf die twee evangeliezinnen van de genezing van de melaatse, invullen. Net díé twee zinnen rakelen een beetje in ons gerust geweten. Maar we kunnen ze niet lezen en dan gewoon het boek sluiten. Wie straks in deze viering een beetje heilige onrust heeft opgedaan (en ik hoop mezelf ook er bij te mogen rekenen) wens ik hiermee van harte proficiat.

A. Vaganée o.p.

 
   Terug