‘Eerst zien, dan Geloven.’ Thomas, de kritisch gelovige Thomas, komen we ook vandaag nog tegen. Het is tegelijk een heel oud verhaal én een heel modern verhaal. Je kunt je volgende situaties indenken.
Een eerste situatie: ouders. Ouders vinden dat ze genoeg voor hun kinderen hebben gedaan. Ze moeten nu maar hun eigen boontjes doppen. Ze willen realistisch blijven. Als ouders zien ze het niet meer zitten.
Ten tweede: Iemand die gaat werken . Hij of zij heeft zich altijd loyaal opgesteld tegenover zijn of haar bazen. Met enkele anderen hebben ze altijd de vuile was van het bedrijf binnenshuis gehouden maar nu is de maat vol. De etterbuil moet opengesneden worden. Je kunt Toch niet altijd doen of je neus bloedt.
En dan een derde situatie: Een oudere vrouw. Ze is altijd naar de kerk gegaan, ze heeft de goede strijd van het geloof gestreden. En plots overvallen haar twijfels: "Heb ik het wel goed gedaan? Heb ik niet op het verkeerde paard gewed? Waar heb ik het, achteraf gezien, allemaal voor gedaan? Wat hebben ze ons allemaal wijs gemaakt?

Wellicht herkennen we ons wel in deze opmerkingen.

En dan komt Thomas naar voren. Thomas is geen ongelovige maar een realist. Thomas is iemand die met beide voeten op de grond staat. Een realist waarin we onszelf kunnen herkennen. Thomas betekent letterlijk ‘tweeling’. Ieder van ons draagt een Thomas, een tweeling met zich mee. Enerzijds de rotsvaste overtuiging en anderzijds de knagende vragen of het allemaal wel waar is, of het allemaal wel de moeite waard is om te doen wat je overtuiging, wat het geloof van je vraagt.

Elke tweede zondag van Pasen wordt dit verhaal gelezen. Met Pasen viert de Kerk de doorbraak van nieuw leven in Jezus, de Levende. Eén week ‘alleluia’ zingen dat gaat nog maar weldra gaan er andere stemmen op: "Als ik mijn handen niet kan leggen in zijn handen, in zijn zijde." Thomas zegt niet: als ik maar harde bewijzen heb. Hij zegt: "Als ik mijn handen niet kan leggen in de wonden van Jezus, dan geloof ik het niet. Ik geloof niet in geesten, ik geloof pas als het gaat om een gekruisigde, een geëxecuteerde. Als ik nu maar eens mijn handen kan leggen in de tekenen van zijn lijden waardoor het duidelijk is dat het echt dezelfde Jezus is van voor zijn dood. Ik heb het nodig dat het gaat om concrete zaken."

Thomas is het voorbeeld voor de eigentijdse, moderne, kritische gelovige. De weg van het geloof staat niet los van de dagelijkse realiteit. Het is een aardse weg. Maar wel een weg die door alle aardse beslommeringen heen leert zien dat het gaat om meer dan het louter platte, het louter aardse. Thomas leert ons zien, leert ons inzien. Hij leert ons een nieuwe manier van kijken.

Het stellen van kritische vragen in alle omstandigheden van het leven leert ons dat we goed in de gaten moeten houden waar het eigenlijk om gaat. Het gaat niet om de buitenkant van ons geloof, het gaat om het hart. Het gaat om de ontdekking dat door alles heen God met ons bezig is. "Mijn Heer en mijn God", zegt Thomas vol vertrouwen. Het is een kreet waarmee hij duidelijk maakt: hier is God aan het werk, mijn Heer en mijn God.