Een heel jaar lang heeft de dominicaanse lekengemeenschap (DfV) in haar vormingsprogramma het thema 'waarden en normen' onder handen genomen. Het voornaamste studiewerk is verricht door de groep Knokke. Op de jongste algemene vergadering heeft  de DfV een balans van het werk opgemaakt.
Voor de discussie  werd ook een beroep gedaan op een gastspreker: mevrouw Cathy Berx, ondervoorzitter van de Cd&V. Zij gaf haar persoonlijke visie op het zgn. rapport-Bossuyt. Dit is het rapport van een commissie van wijzen aan de Vlaamse minister voor inburgering over 'de waarden en normen die onontbeerlijk zijn voor het leefbare functioneren van een diverse samenleving'. De minister wilde vooral te weten komen hoe de inburgering van buitenlandse nieuwkomers bij ons het best wordt aangepakt.

Mevrouw Berx baseerde zich op het boek van Jonathan Sacks, een gelovige jood, Leven met verschil (2005). Hij presenteert zijn boek als een krachtig 'pleidooi voor verdraagzaamheid in een wereld van extremisme'. "Nu onze wereld één groot netwerk is geworden, moeten we leren om ons diversiteit niet bedreigd maar juist verrijkt te voelen."

De globalisering met de nieuwe communicatiesystemen heeft de wereld één gemaakt, maar ook het individualisme doen toenemen. In de geseculariseerde wereld waarin we leven zijn de mensen autonoom geworden, los van hun verbondenheid met God. Een van de gevolgen was bij ons de afbraak van de verzuiling, waarin de katholieke zuil de sterkste was. De zuilen worden nu beschouwd als een domper op de persoonlijke vrijheid, als een obstakel voor de 'ik-ontwikkeling'. In naam van de persoonlijke vrijheid zijn de jongste jaren abortus- en euthanasiewetten gestemd en werd het homohuwelijk een wettelijke mogelijkheid. Daaruit volgde een desintegratie van het familierecht. Het is in het licht van deze situatie dat het rapport-Bossuyt moet bekeken worden.

De commissie van wijzen beschrijft vijf centrale waarden: vrijheid, gelijkheid, solidariteit, burgerschap en respect, ingebed in drie grote stelsels: de democratie, pluralisme en de democratische rechtsstaat.

Het rapport is sterk liberaal geïnspireerd en geeft blijk van een uitgesproken relativisme. Wij hebben zelf moeite om onze eigen identiteit te bepalen. Waarop berusten de waarden van vrijheid, gelijkheid en broederlijkheid? Christenen funderen de waardigheid van elke mens op hun overtuiging dat hij of zij 'kind van God' is, geschapen naar zijn beeld. Het scheppingsverhaal confronteert ons met onze vrijheid en verantwoordelijkheid.

Het rapport maakt een onderscheid tussen juridische normen, die voor alle burgers gelden, en sociale normen die gelden binnen bepaalde gemeenschappen en groepen. Daarbij wordt gezegd: "Er is een sociale norm aan het groeien die de godsdienst als een privézaak beschouwt die men enkel manifesteert in gezinsverband of binnen de godsdienstige samenkomsten." Zo wordt de geloofsovertuiging van mensen opgevat als een subcultuur, op gelijke voet met andere subculturen, zoals bv. die van de skinheads. Naar het einde toe erkent het rapport wel dat het 'middenveld' (tussen de burgers en de staat) waarden van vitaal belang belichaamt. Hier lijken de geloofsgemeenschappen dan toch positief te worden beoordeeld.

Kort besluit: inzake religie slaat het rapport de bal mis omtrent religie. De manier waarop het religie als privézaak beschrijft, bemoeilijkt en verzwakt de dialoog. Dit wil niet zeggen dat het rapport geen diensten kan bewijzen in het secundair onderwijs. Op het politieke vlak wordt verder aan het rapport gewerkt, maar voorlopig zonder enig resultaat.

In het najaar staan verschillende vormen van samenwerking van de DfV met haar naaste verwanten op de agenda. We zullen een bijdrage leveren aan de studiedag over Catharina van Siëna die georganiseerd wordt door de Dominicaanse Lekenbeweging Nederland.
We gaan met een eigen inbreng deelnemen aan de vergadering van de Fraternités laïques dominicaines (Brussel), gewijd aan een bespreking van 'de identiteit van Europa vanuit een christelijk perspectief'.