In het Jaar van het gebed dat nu naar zijn einde loopt heeft de dominicaanse familie in Vlaanderen uitgebreid aandacht besteed aan haar eigen traditie, in het bijzonder aan de oude documenten waarin beschreven en afgebeeld staat hoe de heilige Dominicus bad met zijn lichaam. U hebt daarover kunnen lezen in het vorig nummer.

Bidden met het lichaam? Geliefden weten hoe ze met hun lichaam hun verlangen naar elkaar kunnen uitdrukken. Maar hoe geven gelovigen lichamelijk uitdrukking aan hun geloof? Wij doen dat met kleine en smalle gebaartjes. Een kruisteken maken, de handen vouwen, een haastige kniebuiging als we een kerk binnenkomen en buitengaan, eventjes op de borst kloppen (vroeger was het drie keren). Er zijn voorgangers in een viering die brede en wijde gebaren maken. Theatraal, vinden sommige kerkgangers. Als kerkgangers hebben we vooral geleerd dat we eerbiedig en ingetogen moeten zijn. Niet praten met elkaar, maar aandachtig luisteren, in stilte meebidden en af en toe luidop Amen zeggen. Soms rechtstaande met de voorganger luidop meebidden. Meezingen als er gezongen wordt, maar niet uit volle borst.

We moeten natuurlijk een verschil maken tussen het persoonlijke, privé-bidden en het bidden in gemeenschap.

Moslims bidden ook persoonlijk met hun lichaam. Wij zijn geen moslims, maar misschien kunnen we van hen leren. Voor veel gevoelens zijn er geen goede woorden. Tranen wenen, schaterlachen, ingehouden glimlachen, schokschouderen, enzovoort. Voor onze gevoelens ten opzichte van het mysterie dat God is blijven woorden in gebreke. Verdriet en vreugde, woede, schaamte, verering, hoop en vertwijfeling, verlangen en heimwee. Ons hoofd en onze mond schieten daarbij te kort. Om er lucht aan te geven, moeten we ons lichaam gebruiken. Hoe, dat zal verschillen van persoon tot persoon. Dominicus heeft het op zijn manier gedaan.

Bidden in gemeenschap. Hebt u ooit al Afrikanen liturgie zien vieren? Die verstaan de kunst van bidden met het lichaam. Het is om er jaloers op te zijn. Dansen, ritmisch bewegen met het lichaam, hun handen met brede gebaren, klappen in de handen. Wij zijn geen Afrikanen, maar misschien kunnen we van hen leren. Ingetogen bidden, daar zijn we goed in, maar waarom zouden we ook niet uitbundig en luidruchtig durven bidden? De vraag lijkt me het bedenken waard: hoe zouden we dat kunnen doen, samen als gemeenschap tot God bidden met ons lichaam?

B.J. De Clercq o.p.